Yazar: Ali Onur Şahinoğlu

Latincede şekillendirmek, biçim vermek anlamlarındaki “informare” kökeninden gelen information, bilgi kuramında matematiksel olarak belirsizliğin azalması anlamında kullanılır. Örneğin bir para atışında iki olasılık vardır ve parayı atmadan önce hangisinin geleceği belirsizdir. Parayı attığımızda gözlemlenen sonuç bir bilgi (information)dir. Çünkü iki olasılık bire indirilmiştir. Bu sonucu bir başkasına iletirsek, o da bir bilgiye sahip olur. Bilginin en küçük birimi ise “bit” ile ifade edilir. İki olası sonuç, bire indirildiğinde 1 bit bilgi (information) elde edilmiş olur. Bilginin büyüklüğü, olası sonuçların sayısına bağlı olarak değişir. Bir oyun zarındaki belirsizlik, madeni paradan daha fazladır. Zira zardaki belirsizlik altıdan bire indirileceğinden zar atışının...

Dembski, okçu örneğinden tasarım çıkarımı için üç aslî öğe çıkarır: 1. Mümkün olayların bir referans sınıfı (duvar); 2. Mümkün olayların referans sınıfını sınırlayan model (duvardaki hedef); 3. Meydana gelmiş olan olay ( duvarı herhangi bir yerinden vuran ok). Bir tasarım çıkarımında, referans sınıfı, model ve olay üçlüsü, olay ile referans sınıfı arasında aracılık eden ve olayın şansa mı yoksa tasarıma mı atfedileceğine karar vermeye yardım eden bir model ile birbirine bağlıdır. Bir olayın tasarım ima etmek için yeterli derecede ihtimal dışı ve karmaşık olup olmadığını belirlemede söz konusu olan ihtimaliyet olayın kendisinin ihtimaliyeti değildir. Okçu örneğinde ihtimaliyet, duvarın boyutuna...

Konuyla ilgili, felsefe profesörü Thomas M. Olshewsky’nin (1935-) mitolojik söylem ve olgusal söylem arasındaki fark ile ilgili açıklamaları, din ve bilim arasındaki fark için de bir perspektif sunabilir. Olshewsky, ‘teori’ ve ‘mitoloji’ karşılaştırması üzerinden din-bilim ilişkisini ortaya koymaya çalışmaktadır. Teori, gözlem için bir norm olarak dururken mit/mitoloji eylem için bir norm olarak görülür. Yine mit ‘neden yaptığımız şeyleri bu şekilde yapıyoruz’ sorusunu açıklarken, teori ‘neden şeyleri bu şekilde görüyoruz’ sorusunu açıklar. Neticede Olshewsky’e göre, biz teori ile ne göreceğimizi öngörebiliriz, ama mit ile ne yapacağımızı yönlendirebiliriz. Ayrıca, o, teori ve mit arasında şöyle bir benzerlikten bahsetmektedir; teorik yapı ve...

f) Darwin, “En iri salgı bezleriyle donanmış çiçekler veren, dolayısıyla en fazla salgı salgılayan bitkilere böcekler daha sık gelirler ve çaprazlanma da daha sık gerçekleşir. Sonuç olarak bu bitkiler zaman içinde bütün öteki bitkilere üstün gelirler ve yerel çeşitler oluştururlar”(s.110) demiştir. Darwin döllemenin olabilmesi için birçok çiçek tozu olması gerektiğine inanırdı. Halbuki bir yumurta için bir çiçek tozu yeterlidir. Kaldı ki, bitkilerdeki bütün şartlar eşit olsa, iş bir salgı salmaya kalsa Darwin haklı olabilirdi, ama tozlaşma ve dölleme için o kadar değişik şartlar ya da olaylar vardır ki, Darwin bunlara bakmayı düşünmeden, birçok kez yaphğı gibi, tek bir olaydan...