Yazar: Ali Onur Şahinoğlu

Paul Thagard (d. 1950) da bilim ile sözde bilim arasında 5 maddelik ayrım yapmıştır. Buna göre: 1) Bilim, sebep sonuç münasebetini kurarken sözde bilimin ulaştığı bilgilerdeki benzerlikleri kullanır. 2) Bilim, deneysel yoldan doğrulanmayı veya yanlışlanmayı beklerken sözde bilim deneysel araştırmayı ihmal eder. 3) Bilimsel teoriyi takip edenler teorilerini diğer kuramlarla ilişkilendirerek tahlillerini yaparken sözde bilimsel teorinin takipçileri alternatif teorilerden habersiz gibi davranmaktadırlar. 4) Bilim yüksek ihtimalli tutarlı, sade ve basit teorilerden faydalanır, sözde bilim basit olmayan, özel ve belirli bir amaç için oluşturulmuş hipotezlerden yararlanır. 5) Bilim süreç içerisinde gelişim gösterir, yeni gerçekleri açıklayan yeni kuramlar geliştirir. Sözde bilim...

Tennant, ampirik bilgiyi, tek girişi zemin katta olan birkaç katlı ev örneği ile açıklamaktadır. Tek kapı, bize iç mekâna erişimi sağladıktan sonra zeminden çatıya olan keşfimizde yardımcı olmaktadır. Aksi takdirde evin bilgisine ulaşmak için hayal gücüne başvurmak gerekebilir. Gerçeği ortaya koymak ve gerçekle bağlantıda kalabilmek için ampirik yöntem herhangi bir tür gerçekliğin bilgisi için olmazsa olmaz bir koşuldur.   Bu yazı, Serdar Yılmaz Dikmeci’nin “FREDERICK ROBERT TENNANT’IN TELEOLOJİK KANIT SAVUNUSU” adlı eserinden...

Hint araştırmaları akademisyeni Wendy Doniger, Lévi-Strauss tarzı mit çözümlemeleri kaleme alırken, bunu dile getirip mitin, çözülemez kimi paradoksları çözmek üzere var olduğunu söyler. Burada önemli olan husus, mitin, paradoksu çözememesidir. Bunun yerine, paradoksu, çelişkileri ifade eden bir anlatıya dönüştürür: “aynı anda doğru ve birbirine karşıt iki insan hakikati” (Doniger 2009: 206). Doniger, mitleri hikâye olarak, gerilim ve belirsizlik gibi edebi değerlerle birlikte ele alır. Antropolojide bizler, mitlerde saklı daha ağır, daha felsefi sorunlara ve bunların bünyesinde yer alan kültürel anlamlara göz atma eğilimi taşırız. Fakat bu iki yaklaşım uyumlu değildir ve burada aynı neticeye ulaşıyorlar. Basitçe söylemek gerekirse, mit,...